Hordhac
Markii Soomaaliya ay heshay madaxbannaani 1-da Luulyo 1960, waxaa bilaabatay dowlad cusub oo matalaysa shacabka Soomaaliyeed. Waqtigaas kadib, Soomaaliya waxay u baahnayd hoggaan sare oo mideeya dalka, dhisa dowlad cusub, isla markaana dejinaya nidaamka siyaasadeed ee qaranka.
Madaxweynihii ugu horreeyay ee Soomaaliya wuxuu noqday Aadan Cabdulle Cusmaan Daar, oo sidoo kale loo yaqaanay “Aadan Cadde”.
Maqaalkan waxaan ku faahfaahin doonaa taariikhdiisa, noloshiisa, iyo kaalintii uu ku lahaa dhismaha dowladdii Soomaaliya.
Dhalashadiisa iyo Noloshii Hore
Aadan Cabdulle Cusmaan Daar wuxuu dhashay sanadkii 1908 magaalada Baidoa ama deegaanka ku xeeran ee koonfurta Soomaaliya.
Wuxuu ku soo barbaaray nolol caadi ah oo Soomaaliyeed, isagoo bartay:
- akhriska iyo qorista
- dhaqanka Soomaaliyeed
- iyo muhiimadda midnimada bulshada
Markii uu yaraaday, wuxuu aad u xiiseyn jiray waxbarashada iyo siyaasadda, taas oo sababtay inuu mustaqbalka galo adeegga dowladeed.
Waxbarashada iyo Bilowga Shaqadiisa
Aadan Cabdulle Cusmaan Daar wuxuu waxbarasho ka bilaabay Soomaaliya kadibna wuxuu u wareegay waxbarasho iyo shaqo dowladeed.
Wuxuu ka shaqeeyay:
- maamulka maxalliga ah
- adeegyada bulshada
- iyo arrimaha siyaasadda
Intii lagu jiray gumeysigii Talyaaniga, wuxuu noqday qof si dhow ula shaqeeya arrimaha maamulka, inkastoo uu mar walba taageersanaa xorriyadda Soomaaliya.
Kaalintiisii Siyaasadeed
Sanadihii ka horreeyay madaxbannaanida, Aadan Cabdulle Cusmaan Daar wuxuu ka mid noqday siyaasiyiintii Soomaaliyeed ee u halgamayay xorriyadda dalka.
Wuxuu ka mid ahaa:
- Xubnihii hore ee xisbigii SYL (Somali Youth League)
- Dadkii taageerayay midnimada Soomaaliyeed
- Hogaamiyayaal ku dadaalay in Soomaaliya xor noqoto
SYL waxay ahayd xisbi muhiim ah oo horseeday in Soomaaliya ay hesho madaxbannaani.
Madaxweynaha Soomaaliya (1960–1967)
Markii Soomaaliya ay xornimada qaadatay 1960, Aadan Cabdulle Cusmaan Daar waxaa loo doortay inuu noqdo Madaxweynihii ugu horreeyay ee Jamhuuriyadda Soomaaliya.
Wuxuu xilka hayay intii u dhaxaysay:
1960 ilaa 1967
Waxyaabihii uu qabtay:
- Wuxuu dhisay hay’adihii ugu horreeyay ee dowladda
- Wuxuu taageeray midnimada Soomaaliya (Waqooyi iyo Koonfur)
- Wuxuu dejiyay dastuurkii koowaad
- Wuxuu dhiirrigeliyay nabadda iyo wada shaqeynta
Habka Hoggaamintiisa
Aadan Cabdulle Cusmaan Daar wuxuu ahaa hoggaamiye:
- deggan
- cadaalad jecel
- iyo mideeya bulshada
Wuxuu aaminsanaa in Soomaaliya ay ku horumari karto:
- wada tashi
- waxbarasho
- iyo dowladnimo adag
Dhamaadka Xilkiisa
Sanadkii 1967, doorasho ayaa dhacday, waxaana xilka madaxweynenimo la wareegay hoggaamiye cusub.
Si kastaba ha ahaatee, Aadan Cabdulle Cusmaan Daar wuxuu sii waday inuu ka shaqeeyo arrimaha qaranka iyo nabadda Soomaaliya.
Dhaxalkiisa
Aadan Cabdulle Cusmaan Daar waxaa lagu xasuustaa:
- aasaasihii madaxtinimada Soomaaliya
- hoggaamiye nabadeed
- iyo qof door weyn ka qaatay dhismaha dowladnimada
Maanta, magaciisa waxaa lagu tiriyaa halyeeyada ugu muhiimsan ee taariikhda Soomaaliya.
Gabagabo
Taariikhda madaxweynihii ugu horreeyay ee Soomaaliya waa mid muhiim ah oo muujinaysa sida dalka uu uga baxay gumeysi una noqday dowlad madax-bannaan.
Aadan Cabdulle Cusmaan Daar wuxuu ahaa astaan midnimo, nabad, iyo dowlad dhisid.
Fahamka taariikhdiisa wuxuu naga caawinayaa inaan fahanno sida Soomaaliya u bilaabatay iyo halka ay u socoto mustaqbal ahaan.